จับตาตลาดสินเชื่อโลกหวั่นเหือดอีกรอบ

จัดทำบทความโดยนางสาวสิรินุช สมบัติวิชาธร เลขทะเบียน 5002100592
เรื่อง จับตาตลาดสินเชื่อโลกหวั่นเหือดอีกรอบ

ปัญหาเกี่ยวกับการขอเลื่อนนัดชำระหนี้ออกไปเป็นระยะเวลา6เดือนของกลุ่มดูไบเวิลด์ซึ่งเป็นบริษัทการลงทุนของรัฐบาลดูไบสะท้อนให้เห็นถึงความเสี่ยงด้านเครดิต

หรือความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ ที่ยังมีอยู่ในระบบการเงินของโลกและส่งผลกระทบเชิงลบต่อมูลค่าตราสารหนี้ที่เคยขยับสูงขึ้นมากในช่วงต้นปีมานี้

ถ้าหากจะเทียบกับมูลค่าการตัดจำหน่ายหนี้เป็นสูญของบรรดาธนาคารต่างๆ ทั่วโลกหลังเกิดวิกฤติการเงินครั้งล่าสุดเมื่อปีที่ผ่านมาซึ่งประเมินว่าจะมีมูลค่ารวมกันเกือบๆ 3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือกว่า 99 ล้านล้านบาท มูลค่าหนี้ของดูไบเวิลด์ 45,000 ล้านดอลลาร์ ก็ดูจะเป็นเงินเพียงน้อยนิด และด้วยเหตุผลดังกล่าวนักวิเคราะห์จำนวนมากจึงมองว่า ปฏิกิริยาเทขายที่เกิดขึ้นในตลาดหุ้นทั่วโลกเมื่อปลายเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมาหลังจากมีข่าวการขอเลื่อนชำระหนี้ของดูไบเวิลด์นั้นออกจะเกินเหตุไปหน่อย กระนั้นก็ตาม มีผู้วิเคราะห์ว่า ปฏิกิริยาในตลาดทุนที่เกิดขึ้นต่อข่าวดังกล่าวเป็นเพียงส่วนหนึ่งของเหตุการณ์ปกติที่มักจะเกิดขึ้นในช่วงทำกำไรส่งท้ายปี ซึ่งมักจะมีการเทขายหลักทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงออกมา

แต่ในอีกทางหนึ่ง นักวิเคราะห์กล่าวว่า ความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับการผิดนัดชำระหนี้และความเสี่ยงในตลาดสินเชื่อ อาจจะทำให้บรรดาธนาคารกลางจำเป็นต้องยื่นมือเข้ามาปลดล็อกสินเชื่อและช่วยเหลือให้ธนาคารพาณิชย์ปล่อยกู้เพิ่มขึ้น อันจะนำไปสู่วงจรการลงทุนแบบสุ่มเสี่ยงเพื่อทำกำไรกันอีกระลอก

อย่างไรก็ตาม ท่าทีของธนาคารกลางแห่งรัฐดูไบที่ออกมายืนยันแต่เนิ่นๆ เลยว่า จะไม่นำเงินมาช่วยโอบอุ้มแก้ปัญหาให้กับกลุ่มดูไบเวิลด์ นับเป็นการสะท้อนแนวโน้มประการหนึ่งในตลาดการเงินโลกว่า ท่ามกลางสถานการณ์เศรษฐกิจเท่าที่เป็นอยู่ในขณะนี้ รัฐบาลของหลายประเทศอาจไม่สามารถหรือไม่เห็นด้วยกับการเปิดคลังนำเงินภาษีของประชาชนมาช่วยแก้ไขปัญหาสินเชื่อให้กับบรรดาสถาบันการเงินได้อย่างง่ายๆ อีกต่อไป

เลนา โคมิเลวา หัวหน้าฝ่ายเศรษฐกิจกลุ่มตลาดจี-7 แห่งบริษัทค้าหลักทรัพย์ ทูลเลตต์ พรีบอน ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ให้ความเห็นว่า ในเวลานี้ตลาดการเงินได้ละทิ้งความหวังว่าจะมีมาตรการอย่างใดอย่างหนึ่งจากภาครัฐที่สามารถกอบกู้ภาคการเงินให้หลุดพ้นจากความเสี่ยงด้านเครดิตได้อย่างครอบคลุมทั้งหมดทุกเรื่อง ภาวะเช่นนั้นย่อมเป็นการขีดข้อจำกัดให้กับการลงทุนอย่างสุ่มเสี่ยงของนักการเงิน "สิ่งสำคัญที่ผู้คนจะหันมาให้ความสนใจก็คือคุณภาพแท้ๆ ของสินทรัพย์หรือตราสารที่จะลงทุน แทนที่จะเป็นเรื่องการให้ความช่วยเหลือเชิงนโยบายจากภาครัฐ" นักวิเคราะห์มองว่า แม้ความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้จะเป็นสิ่งที่พอจะตรวจวัดกันได้ แต่มาตรการป้องกันความเสี่ยงหลายมาตรการที่มีอยู่ในปัจจุบันก็ยังคงไม่เพียงพอที่จะป้องกันสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งในบรรดาอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับตลาดสินเชื่อในอนาคตนั้น มีการประเมินไว้ดังนี้

1. อสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ สำหรับสหรัฐอเมริกา ปัจจุบันมียอดหนี้ค้างชำระมูลค่า 3.4 ล้านล้านดอลลาร์ ที่มีอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์เช่น อาคารสำนักงาน ศูนย์การค้า ฯลฯ เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน มูลค่าหนี้ดังกล่าวนับว่าสูงพอที่จะสร้างความเสี่ยงให้กับการฟื้นตัวของเศรษฐกิจสหรัฐฯ ดัชนีราคาอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ของมูดี้ส์ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ที่แท้จริงอย่างหนึ่งในสหรัฐฯ ปรับตัวลดลง 43% เมื่อเทียบกับระดับสูงสุดที่เคยทำไว้ในปี 2550 ซ้ำยังตกลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 7 ปี เมื่อมูลค่าของอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ลดลง การผิดนัดชำระหนี้ก็ทะยานสูงขึ้น กาย เลอบาส นักวางกลยุทธ์จากบริษัท แจนนีย์ แคปปิตอล มาร์เก็ตฯ ให้ความเห็นว่า สถานการณ์ดังกล่าวจะใช้เวลายาวนานกว่าจะคลี่คลาย ซึ่งเขาคิดว่าอาจจะลากยาวไปจนถึงสิ้นปี 2555

สถานการณ์ราคาอสังหาริมทรัพย์ที่จะคลี่คลายตัวเองอย่างช้าๆ ทำให้ผลกระทบที่จะมีต่อตลาดการเงินลดความรุนแรงลง อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องระวังคือผลพวงที่อาจจะมีต่อตลาดสินเชื่อ เพราะหนี้ที่ผูกติดอยู่กับหลักทรัพย์ค้ำประกันที่เป็นอสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์นั้น ธนาคารเจ้าหนี้มักเป็นธนาคารระดับท้องถิ่นซึ่งไม่ใหญ่พอในระดับ "ใหญ่เกินกว่าจะปล่อยให้ล้ม" ในสายตาของรัฐบาล เมื่อโอกาสที่รัฐจะเข้ามาโอบอุ้มมีน้อย ก็มีความเป็นไปได้ที่ธนาคารเหล่านี้จะระมัดระวังตัวมากขึ้นและปล่อยสินเชื่อน้อยลง ซึ่งภาวะดังกล่าวนักวิเคราะห์มองว่าเป็นเสมือนการเหยียบเบรกกระบวนการฟื้นฟูเศรษฐกิจของสหรัฐฯ

2. สินเชื่อส่วนบุคคลหรือสินเชื่อผู้บริโภค มูลค่าหนี้บัตรเครดิตที่ยังค้างชำระในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งสูงเกือบ 9 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือกว่า 29.7 ล้านล้านบาท ก็เป็นอีกปัจจัยเสี่ยงในภาคอุตสาหกรรมการธนาคาร มีการวิเคราะห์ว่า ประมาณ 1 ใน 3 ของหนี้ดังกล่าวเป็นของลูกหนี้ที่อยู่ในข่ายผู้กู้สินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ในกลุ่มด้อยคุณภาพและความเสี่ยงสูง (ซับไพรม์)

3. หนี้องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น โดยปกติแล้วหนี้ของหน่วยงานรัฐบาลในระดับท้องถิ่นของสหรัฐฯ ซึ่งมีมูลค่าราว 3 ล้านล้านดอลลาร์ มักไม่ค่อยมีปัญหาการผิดนัดชำระ กระนั้นก็ตามหากมีขึ้นมาก็มักเป็นเรื่องใหญ่ เช่นกรณีของเขตออเรนจ์เคาน์ตี้ ในมลรัฐแคลิฟอร์เนีย ที่มีการผิดนัดชำระหนี้เมื่อกว่า 10 ปีที่แล้ว และกรณีของเขตเจฟเฟอร์สัน เคาน์ตี้ ที่จวนเจียนจะประสบสภาพเดียวกันในปีที่แล้ว

ปัญหาการเงินของรัฐบาลท้องถิ่นนั้นส่วนหนึ่งเนื่องมาจากภาวะการตกงานที่เพิ่มมากขึ้นและมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ที่ดำดิ่งลง ทำให้รายได้จากการจัดเก็บภาษีของรัฐบาลท้องถิ่นลดลง ขณะที่ต้องเผชิญความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้มากขึ้น ดัชนีพันธบัตรรัฐบาลท้องถิ่นของสหรัฐฯตกลง 5% หลังจากไต่ขึ้นไปสูงสุดในช่วงเดือนกันยายนที่ผ่านมา สวนทางกับมูลค่าตราสารหนี้อื่นๆที่มีทิศทางขยับสูงขึ้น ความกังวลเกี่ยวกับการชำระหนี้และค่าใช้จ่ายอื่นๆของรัฐบาลท้องถิ่นนำไปสู่การตัดทอนค่าใช้จ่าย ซึ่งเรื่องนี้ถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อกระบวนการฟื้นฟูเศรษฐกิจของสหรัฐฯ เช่นกัน

4. ปัญหาจากตลาดที่อยู่อาศัย เป็นที่คาดหมายว่า บ้านพักอาศัยที่ติดจำนองและกำลังจะถูกยึดในระยะอันใกล้นี้ ยังมีอีกเป็นจำนวนนับล้านๆ หลังในสหรัฐฯ ข้อมูลจากบริษัทวิจัยตลาดอสังหาริมทรัพย์ เฟิร์สท์ อเมริกัน คอร์ลอจิก ชี้ว่า เจ้าของบ้านในสหรัฐฯ เกือบๆ 10.7 ล้านคน หรือคิดเป็นสัดส่วน 23% ของทั้งหมด กำลังตกอยู่ในสภาวะติดหนี้จำนองบ้านสูงกว่ามูลค่าจริงๆ ของบ้าน มีการประเมินจากหลายสถาบันว่า บ้านติดจำนองที่กำลังจะถูกยึดในอนาคตน่าจะมีจำนวนระหว่าง 3 ล้านถึง 7 ล้านหลัง

5. การผิดนัดชำระหนี้ของรัฐบาล มีการประเมินว่า หากรัฐบาลของรัฐดูไบ (ซึ่งเป็น 1 ใน 7 รัฐของประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือยูเออี) ต้องประสบภาวะผิดนัดชำระหนี้ นั่นก็หมายถึงหนี้มูลค่าราว 80,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งไม่ถือว่ามากมายนัก แต่ดูไบไม่ใช่ผู้ออกพันธบัตรรัฐบาลหรือตราสารหนี้ในรูปแบบอื่นๆ เพียงรายเดียวที่กำลังประสบปัญหา เดวิด โรเซ็นเบิร์ก หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ บริษัท กลัสกิน เชฟฟ์ฯ ให้ความเห็นว่า ทุกเรื่องราวปัญหาที่เกี่ยวข้องกับกองทุนการลงทุนของรัฐบาลประเทศต่างๆ นั้นนำความวิตกกังวลใจมาให้กับนักลงทุนเสมอ ทั้งนี้เพราะเกรงว่ามันจะเป็นปัญหาที่แพร่กระจายผลกระทบไปได้อย่างรวดเร็ว

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,486 10-12 ธันวาคม พ.ศ. 2552

ที่มา: http://www.thanonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15660:2009-12-09-03-00-19&catid=90:2009-02-08-11-24-34&Itemid=425

คำถามท้ายเรื่อง
1.ปัญหาเกี่ยวกับการขอเลื่อนนัดชำระหนี้ออกไปเป็นระยะเวลากี่เดือน
2.หัวหน้าฝ่ายเศรษฐกิจกลุ่มตลาดจี-7แห่งบริษัทค้าหลักทรัพย์ ทูลเลตต์ พรีบอน ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ คือใคร
3.มาตรการป้องกันความเสี่ยงหลายมาตรการที่มีอยู่ในปัจจุบันก็ยังคงไม่เพียงพอที่จะป้องกันสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งในบรรดาอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับตลาดสินเชื่อในอนาคตนั้น มีการประเมินไว้อย่างไรบ้าง